علائم و نشانه های هورمونی یائسگی

اکثر (اما نه همه) مشکلات یائسگی به علت تغییراتی که در میزان هورمون استروژن ایجاد می شود پدید می آیند. این مشکلات عبارتند از: نامنظم شدن قاعدگی ها، داغ شدن و گرگرفتگی، عرق ریزش شبانه، بدخوابی، مشکلات روحی و روانی، سردردها، درد عضلات و مفاصل، اختلال در فعالیت جنسی، مشکلات ادراری و تغییراتی در پوست و مو.
نامنظم شدن قاعدگی
معمولا اولین علامت بروز یائسگی، نامنظم شدن قاعدگی ها می باشد. هنگامی که تخمدان ها در تولید هورمونهای استروژن و پروژسترون دچار اختلال می گردند، چرخه قاعدگی نیز نامنظم می شود. بطور معمول، ابتدا مدت چرخه قاعدگی کوتاهتر می شود و از 28 روز به 21 تا 25 روز می رسد. سپس بعد از مدتی چرخه قاعدگی طولانی تر شده و در بعضی مواقع اصلا قاعدگی ایجاد نمی شود.
به غیر از تغییراتی که در مدت زمان چرخه قاعدگی پدید می آید، گاهی اوقات قاعدگی های شدید همراه با خونریزی زیاد که چندین روز طول می کشد رخ می دهد و گاهی نیز قاعدگی های مختصر و جزئی روی می دهد. از آنجائی که در این مواقع، اکثر چرخه های قاعدگی بدون آزاد شدن تخمک از تخمدان ها رخ می دهند، باروری خانمها نیز کاهش می یابد. با اینحال، هنوز هم امکان حاملگی در این خانمها وجود دارد و بنابراین باید حتی تا یکسال بعد از آخرین قاعدگی نیز از روشهای جلوگیری از بارداری استفاده شود تا دچار حاملگی ناخواسته نگردند.
گرگرفتگی و عرق ریزش شبانه
گرگرفتگی ها و داغ شدن، اغلب در سنین 47 یا 48 سالگی آغاز می شوند و در اکثر خانمها حدود دو یا سه سال طول می کشد. در بعضی از خانمها گرگرفتگی از سنین پایین تری شروع می شود. گاهی اوقات وقتی که فقط سن خانمها در دهه 30 یا 40 قرار دارد این گرگرفتگی ها شروع می شوند و می توانند به مدت 5 تا 10 سال هم طول بکشد. 25 درصد خانمها بعد از 5 سال نیز گاهی اوقات دچار گرگرفتگی می شوند.
گرگرفتگی و عرق ریزشس های شبانه شایعترین علائم یائسگی هستند و حدود 75 درصد خانمها دچار این مشکلات می گردند. در مراحل اولیه یائسگی، گرگرفتگی و عرق ریزش شبانه ممکن است فقط در هفته قبل از قاعدگی (عادت ماهانه) ایجاد شوند یعنی در هنگامی که سطح هورمون استروژن بطور طبیعی پایین می آید. در نهایت، سطح هورمون استروژن در طی تمام دوره قاعدگی شروع به بالا و پایین رفتن نموده و باعث می شود که گرگرفتگی در هر زمانی از دوره قاعدگی بروز نماید.
بعضی از خانمها می توانند قبل از شروع گرگرفتگی، وقوع آن را احساس نمایند که اغلب آن را با افزایش فشار در سرشان احساس می کنند. در طی چندین دقیقه، سر و گردن دچار گرگرفتگی شده و سپس شانه ها و سینه را گرفتار می سازد. گرگرفتگی در خانمها اغلب باعث بروز ناراحتی های زیادی برای آنها می شود.
معمولا گرگرفتگی فقط چند ثانیه طول می کشند اما می توانند به مدت 15 دقیقه یا بیشتر نیز باقی بمانند و در طی روز نیز چندین بار رخ دهند. همچنین شما ممکن است متوجه شوید که دچار عرق ریزش، طپش قلب، احساس ضعف و یا غش شده اید. عرق ریزش شبانه می تواند بسیار شدید شده و خواب خانمها را دچار مشکل سازد. بعضی از خانمها شبها به قدری عرق می کنند که مجبور می شوند لباس و یا حتی زیرپوش خود را کاملا خیس شده است را عوض نمایند.
بدخوابی
بدخوابی هنگام یائسگی فقط به دلیل بروز عرق شبانه نمی باشد بلکه می تواند نشانه ای از یک اضطراب یا افسردگی زمینه ای باشد. اشکال در به خواب رفتن معمولا نشانه اضطراب در فرد می باشد. در چنین مواردی شما احساس خستگی شدید می کنید اما نمی توانید بخوابید زیرا مدام در فکر وقایعی که در طی روز اتفاق افتاده است هستید و یا در مورد برنامه های آینده تان نگران هستید.
بیدار شدن در صبح خیلی زود و یا نیمه های شب ممکن است نشان دهنده بروز افسردگی باشد. در مواردی که افسردگی وجود دارد شما بدون هیچگونه مشکلی بخواب می روید اما در ساعت 2 یا 3 نیمه شب از خواب بیدار می شوید و دیگر تا صبح خوابتان نمی برد. در خانمهایی که قبل از وقوع یائسگی دچار اضطراب یا افسردگی بوده اند، یائسگی باعث تشدید این مشکلات می شود که ممکن است برای رفع آنها نیاز به استفاده از بعضی از داروها شود. در چنین مواردی، قبل از اینکه مشکل شما شدیدتر شود و در خواب شما اخلال ایجاد نماید با پزشک مشورت نمایید.
مشکلات روحی و روانی
بدخوابی اثر خیلی بدی بر روح و روان افراد داشته و باعث می گردد که در طی روز دچار خستگی، خواب آلودگی، اشکال در تمرکز فکری و افسردگی شوند. این مشکلات اغلب خیلی ناراحت کننده هستند و باعث می شوند که افراد در کارهای روزمره خود دچار مشکلاتی گردند. پیدا کردن راههایی برای بهبود خواب (چه بوسیله کنترل گرگرفتگی ها و چه توسط درمان افسردگی) باعث خواهد شد که تعادل روحی و روانی افراد به حالت اولیه باز گردد.
سردردها
بالا و پایین رفتن سطح هورمونها در بعضی از خانمها باعث تشدید میگرن و سایر سردردها می شود. بسیاری از خانمها متوجه می شوند که بین وقوع سردردهایشان و چرخه قاعدگی شان ارتباطی وجود دارد که بویژه این ارتباط در 5 تا 10 سال قبل از یائسگی بیشتر می باشد. علائم و مشکلات قبل از قاعدگی در طی این مدت افزایش می یابد و هم سردردهای میگرنی و هم سردردهای غیرمیگرنی در طی هفته قبل از قاعدگی می توانند بدتر شوند. سردردها معمولا وقتی که هورمونها دیگر بالا و پایین نرفته و در یک حد ثابت باقی بمانند، بهبود می یابند، اما در صورت لزوم می توانید با مشورت پزشکتان از درمانهای داروئی نیز استفاده نمایید.
درد عضلات و مفاصل
دردهایی که در مچ دستها، زانوها، مچ پاها و کمر ایجاد می شوند مشکل شایعی در یائسگی می باشند که می توانند با آرتریت (التهاب مفاصل) اشتباه گرفته شوند.
اختلال در فعالیت جنسی
هورمون استروژن در خانمها باعث می شود که مهبل و اعضای تناسلی آنها مرطوب نگه داشته شود بنابراین در هنگام یائسگی که هورمون استروژن کاهش می یابد، خشکی مهبل می تواند برای خانمها مشکل ساز گردد. در چنین مواقعی، مقاربت دردناک می گردد و خطر بروز عفونتهای ادراری افزایش می یابد. از آنجائی که انجام مقاربت می تواند باعث تحریک تولید ترشحات لیز کننده شود، ادامه مقاربتهای منظم باعث جلوگیری از خشک شدن اعضای تناسلی می گردد.
مشکلات ادراری
میل دائم به رفتن به توالت، حتی وقتی که تازه از آنجا بیرون آمدهاید، علامت شایعی در بیماری سیستیت (التهاب مثانه) می باشد. این وضعیت ممکن است بعد از یائسگی بدتر شود. گاهی اوقات ادرار بعلت وجود میکروبها دچار عفونت می شود که نیاز به درمان با آنتی بیوتیکها (چرک خشک کن ها) دارد. بنابراین اگر دچار سیستیت هستید و دائما توالت می روید با پزشک خود مشورت نمایید.
بی اختیاری ادراری که بعلت ضعیف شدن عضلاتی که در اطراف مثانه قرار دارند ایجاد می شود و در اثر زایمانهای متعدد پدید می آید در هنگام یائسگی و کاهش سطح هورمون استروژن، بدتر می شود. خانمهایی که دچار چنین وضعیتی هستند معمولا در هنگام سرفه کردن، خندیدن شدید، دویدن و نیز در هنگام مقاربت دچار نشتی ادرار می شوند.
تغییرات در پوست و موها
هورمون استروژن در خانمها باعث مرطوب نگه داشتن پوست و تحریک رشد موها شود. به همین علت است که در هنگام حاملگی که هورمون استروژن شدیدا افزایش می یابد، صورت خانمها زیباتر می شود. در صورت فقدان استروژن، پوست خشک می شود، نرمی خود را از دست می دهد و دارای چین و چروک می شود. در چنین مواقعی، رشد موها نیز آهسته می شود و موها نازک تر شده و فرم دادن به آنها مشکل تر می گردد.