اوایل سال ۸۰ هیات وزیران دولت وقت بنا به پیشنهاد مشترك سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت صنایع و معادن و وزارت نفت جدول زمانی استاندارد حد مجاز آلایندگی انواع خودروهای بنزینی، گازوئیلی، دوگانه سوز و گازسوز ساخت داخل و وارداتی و همچنین موتورسیكلت را به تصویب رساند.
براساس این مصوبه كلیه خودروهای سبك و سنگین پایه از سال ۸۴ تا پایان سال ۱۳۸۸، استاندارد یورو ۲ از سال ۱۳۸۹ تا پایان سال ۱۳۹۱، استاندارد یورو ۳ و از سال ۱۳۹۱ تا پایان سال ۱۳۹۳ استاندارد یورو ۴ را اخذ كنند.
این جدول زمانی در حالی به تصویب هیات وزیران دولت وقت رسید كه در حال حاضر استاندارد خودرو در كشورهای اروپایی یورو ۴ بوده و این كشورها در حال رسیدن به استاندارد یورو ۵ هستند.
ایندرحالی است كه پیشبینی میشود زمان رسیدن خودروسازان داخلی به استاندارد یورو ۴ حداكثر تا پنج سال آینده محقق خواهد شد.
به گفته برخی از كارشناسان صنعت خودرو رسیدن به استاندارد بالاتر در صنعت خودروسازی نیازمند استانداردسازی سوخت است كه به همین منظور هیات وزیران براساس تبصره ۲ این مصوبه وزارت نفت را موظف به استانداردسازی سوخت در پالایشگاههای كشور كرد. براساس این تبصره وزارت نفت موظف شد بنزین مطابق با استانداردهای مذكور را حداقل شش ماه پیش از جدول زمانبندی مذكور تامین و به میزان كافی در جایگاههای كشور توزیع كند.
حال با گذشت ۵ سال از زمان تصویب جدول زمانبندی هیات وزیران دولت وقت در سال ۸۰ و اختصاص بودجه چند میلیاردی جهت بهسازی و نوسازی پالایشگاههای كشور هنوز نتیجه مثبتی در خصوص استانداردسازی سوخت حاصل نشده است و در صورتی كه وزارت نفت قادر به اجرای این امر نشود متناسب با تاخیر در عرضه بنزین زمان الزام تطابق با استاندارد به همان میزان به تعویق خواهد افتاد.
● استانداردسازی در خودرو نیازمند سوخت استاندارد
فولادگر، عضو كمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتوگو با خبرنگار ما در پاسخ به این پرسش كه رسیدن به استاندارد یورو ۳ در صنعت خودروسازی نیازمند چه شرایطی است، میگوید: برای رسیدن به استاندارد یورو ۳ در صنعت خودروسازی باید سوخت مصرفی را به استاندارد مورد نظر رساند و از سوی دیگر قطعات خودرو باید بتوانند استاندارد یورو ۳ را پاس كنند.
به گفته فولادگر، به دلیل اینكه صنعت خودرو و سوخت مصرفی وابسته به یكدیگر هستند، استانداردسازی در این مقوله میبایست همزمان با یكدیگر آغاز شود تا در این خصوص تاخیری به وجود نیاید.
فولادگر در پاسخ به این پرسش كه سوخت مصرفی در كشور درحالحاضر در چه شرایطی قرار دارد، نیز میگوید: طرح بهسازی سوخت بنزین و گازوئیل در پالایشگاههای اصفهان، اراك و بندرعباس در حال انجام است و این پروژه حداقل ۲ تا ۵/۲سال دیگر محقق خواهد شد.
این گفته فولادگر در حالی است كه اردلانی، یكی از كارشناسان شركت پخش و پالایش در گفتوگو با خبرنگار ما از محقق شدن برنامههای استانداردسازی سوخت در زمان تعیین شده خبر داده و میگوید: براساس قراردادهایی كه در این زمینه منعقد شده، شركت پخش و پالایش امیدوار است كه در زمان مقرر بتواند به استاندارد موردنظر دست یابد.
به گفته كارشناسان شركت پخش و پالایش، همكاری با صنایع خودروسازی و همیاری با آنها برای ارتقای بازدهی سوخت در موتورهای بنزینی و دیزلی به عنوان عامل مهم در كاهش مصرف سوخت و بهبود محیطزیست در دستور كار وزارت نفت قرار دارد و این سازمان سعی بر آن دارد كه در زمان مقرر بتواند سوخت مصرفی در كشور را به استاندارد مورد نظر برساند.
● استاندارد یورو ۳ ابتدا در سوخت مصرفی
داوود میرخانی رشتی، رییس سابق انجمن خودروسازان نیز در گفتوگو با خبرنگار ما در خصوص استانداردسازی در صنعت خودرو میگوید: براساس مصوبه هیاتوزیران از سال ۱۳۸۹ استاندارد یورو ۳ از لحاظ آلایندگی و میزان مصرف سوخت باید در خودروهای تولیدی رعایت شود.
به گفته میرخانی رشتی، اجرای این مصوبه مشروط به استانداردسازی در سوخت مصرفی كشور است، به طوری كه وزارت نفت میباید ۶ماه بیش از جدول زمانبندی شده بنزین یورو ۳ را در جایگاههای سوختگیری سراسر كشور توزیع كند.
میرخانی رشتی معتقد است، استاندارد یورو ۳ در ابتدا باید در سوخت مصرفی كشور اجرایی شود تا خودروسازان بتوانند محصولات خود را براساس این استاندارد تولید كنند.
این در حالی است كه بودجه نوسازی و بهسازی پالایشگاههای كشور طی سال ۸۰ در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و از لحاظ قانونی دولت موظف شد این بودجه را در اختیار وزارت نفت قرار دهد تا این وزارتخانه بتواند كار بهسازی و نوسازی را در پالایشگاههای كشور آغاز كند و در صورت استاندارد نشدن سوخت مصرفی در كشور همچنان استاندارد یورو ۲ در كشور اجرایی میشود.
● استاندارد سختگیرانه برای خودروهای وارداتی
از سوی دیگر، در تبصره یك مصوبه هیاتوزیران مقرر شد كلیه خودروهای وارداتی و همچنین خودروهای جدید كه براساس پلتفرم مشترك تولید میشوند دو سال زودتر از جدول زمانبندی مذكور با استانداردهای تعیین شده انطباق پیدا كنند.
بر اساس این مصوبه از ابتدای سال ۸۷ استاندارد یورو ۳ برای كلیه خودروهای وارداتی و تولید شده بر اساس پلتفرم مشترك باید اجباری شود كه این امر نشاندهنده آن است كه هیاتوزیران استاندارد سختگیرانهای رابرای این گونه خودروها در نظر گرفته است. اجبار در استفاده از استانداردهای یورو۳ در حالی برای خودروهای وارداتی در سال جاری اجباری شده كه هنوز اجرای آن برای خودروهای داخلی به دلیل استاندارد نشدن بنزین مصرفی در كشور بر اساس جدول زمانبندی شده نامعلوم است.
به گفته میرخانی رشتی، به دلیل اینكه خودروهای وارداتی بر اساس استانداردهای اروپایی تولید میشوند باید زودتر از خودروهای داخلی بتوانند استاندارد یورو ۳ را در داخل كشور كسب كنند.
وی معتقد است: به دلیل اینكه تعداد خودروهای وارداتی در كشور محدود است استفاده از بنزین سوپر برای این تعداد خودرو در كشور وجود دارد اما برای تمامی خودروهای داخلی استفاده از سوخت سوپر وجود ندارد. به همین دلیل برای این خودروها یك سال زودتر از خودروهای داخلی استاندارد یورو ۳ در نظر گرفته شده است.
● سال ۸۹ گازوئیل استاندارد میشود
تبصره ۳ مصوبه هیاتوزیران در سال ۸۰ همچنین وزارت نفت را موظف كرده كه گازوئیل مطابق با الزامات استانداردهای مذكور را تا ابتدای سال ۱۳۸۹ تامین و در كل كشور توزیع كنند.استاندارد نبودن گازوئیل مصرفی در كشور كه ممنوعیت تولید این گونه خودروها را در پی داشت موجب شد كه دولت برنامهریزی جدی را برای استانداردسازی گازوئیل در كشور صورت دهد.
به همین منظور تجهیز پالایشگاههای كشور و استانداردسازی گازوئیل در برنامه كاری قرار گرفت. بر اساس گفتههای فولادگر، عضو كمیسیون صنایع و معادن در حال حاضر پالایشگاه اصفهان تولید گازوئیل استاندارد را در كشور آغاز كرده و پالایشگاههای اراك و بندرعباس نیز در آینده نزدیك به سطح استاندارد مورد نظر خواهند رسید.
با اجرای برنامههای استانداردسازی گازوئیل در كشور چندی پیش هیات دولت شمارهگذاری خودروهای دیزلی را كه از چهل سال پیش ممنوع شده بود مجاز اعلام كرد.
حال در صورت اجرای مصوبه هیات وزیران و استانداردسازی بنزین و گازوئیل این امید وجود دارد كه سوخت مصرفی در كشور به استاندارد جهانی نزدیك شود و به این طریق خودروهای داخلی نیز خواهند توانست استانداردهای مورد نظر را پاس كنند.
