واردات ۵هزار اتوبوس شهری

برخی از دست‌اندركاران و كارشناسان صنعت خودرو در پی عدم عقد قرارداد تولید اتوبوس با شركت‌های خودروساز از سوی ستاد تبصره ۱۳ و وزارت كشور، پیش‌بینی می‌كنند، تصمیم اتخاذ شده در این مورد كه برخلاف رویه سال‌های گذشته است، زمینه‌سازی برای واردات اتوبوس‌های خارجی است.
مسوولان ستاد تبصره ۱۳ و وزارت كشور تا به امروز قرارداد جدیدی مبنی بر تولید اتوبوس‌های مورد نیاز سال آینده با شركت‌های خودروساز منعقد نكرده‌اند. این در حالی است كه طبق رویه سال‌های گذشته قراردادهای مذكور تا پایان نیمه اول سال‌جاری؛ یعنی شهریور یا مهر به امضا می‌رسید تا شركت‌های خودروساز بتوانند نسبت به سفارش قطعات منفصله یا گشایش LC اقدام كنند.
هر چند قاسم قانعی، معاون توسعه حمل‌ونقل عمومی ستاد تبصره ۱۳، بر این باور است كه عقد دوباره قرارداد در شرایطی كه خودروسازها هنوز به تعهدات سال ۸۵ خود عمل نكرده‌اند، كارآیی ندارد، اما وی نیز بر این نكته واقف است كه مجلس شورای اسلامی چندی پیش قانونی را به تصویب رساند كه طبق آن طی ۵ سال آینده سهم اتوبوس، میدی‌بوس و مینی‌بوس در ناوگان حمل‌ونقل شهری از ۲۴درصد سال ۸۶ باید به ۴۰درصد در سال ۹۰ برسد. حال عدم تحرك خودروسازها به دلیل سیاست‌های در پیش گرفته از سوی ستاد تبصره ۱۳ و همچنین مشكلات مربوط به تحریم بانك‌ها كه امكان گشایش اعتبار را از سوی خودروسازها با مشكل مواجه كرده، اجرای قانون توسعه حمل‌ونقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت را برای ۵ سال آینده با دشواری‌هایی مواجه خواهد كرد.
از سویی دیگر، اتوبوس‌های تولیدی شركت‌های خودروساز نیز كه همواره با تاخیر به وزارت كشور تحویل داده می‌شود، همیشه مورد مناقشه خودروسازها، وزارت كشور و شهرداری بوده است.
این مناقشه یا بر سر كیفیت اتوبوس‌های مورد نظر بوده یا تاخیرهای طولانی، كه عدم تعهد به تاریخ تحویل همواره با انتقاداتی همراه بوده است؛ به طوری كه معاون توسعه حمل‌ونقل عمومی ستاد تبصره ۱۳ با انتقاد از تاخیر تحویل اتوبوس توسط خودروسازها عنوان می‌كند كه در مجموع تنها ۴۸درصد تعهد كارخانه‌ها عملی شده است.
هر چند وی نیز از مشكلات خودروسازها در تامین قطعات و گشایش LC در شرایطی كه بسیاری از بانك‌های معتبر دنیا به دلیل تحریم با ایران همكاری نمی‌كنند، آگاه است؛ اما بر این نكته تاكید دارد كه تاخیر در تحویل، عقد قرارداد جدید را فعلا متوقف كرده است.
قانعی همچنین عنوان می‌كند كه ستاد تبصره ۱۳ تصمیم دارد كه دو ماه مانده به اتمام تعهدات، نسبت به عقد قرارداد جدید اقدام كند.
قانعی در حالی از تغییر رویه در عقد قرارداد كه هر ساله با خودروسازها منعقد می‌شود، سخن می‌گوید كه تولید اتوبوس ارزبری بالایی دارد و اگر خودروسازها بخواهند با قرارداد جدید و ایجاد تعهد به دنبال گشایش LC بروند، حداكثر ۶ تا ۷ ماه زمان نیاز دارند.
بنابراین دو ماه مانده به اتمام تعهدات برای عقد قرارداد جدید دردی از خودروسازها دوا نمی‌كند و با توجه به این كه سال شمسی رو به اتمام است، چنانچه قراردادهای سال آینده با شركت‌های خودروساز منعقد نشود، اتوبوس‌های ناوگان حمل‌ونقل شهری بار دیگر با تاخیر ورود همراه خواهند بود.
● خودروسازها چشم انتظارند!
جایگاه ایران در تولید اتوبوس كجاست؟ پیش از این شركت ایران‌خودرو دیزل تنها تولیدكننده اتوبوس‌های مورد نیاز ناوگان حمل‌ونقل شهری بود، اما هم‌اكنون پنج خودروساز خصوصی و یك خودروساز دولتی دیگر نیز به جمع تولیدكنندگان اتوبوس افزوده شده است.شهاب خودرو، عقاب‌افشان، آكیاخودرو، پیشرو یدك، زرین خودرو و زامیاد از جمله شركت‌هایی هستند كه به ستاد تبصره ۱۳ تعهد تولید اتوبوس دارند.
این در حالی است كه تمامی شركت‌های مذكور با تاخیر تحویل مواجه بوده‌اند؛ به طوری كه معاون توسعه حمل‌ونقل عمومی ستاد تبصره ۱۳ همانطور كه پیشتر گفته شد عنوان می‌كند كه شركت‌های مذكور تنها به ۴۸درصد از تعهدات خود عمل كرده‌اند. از این رو عقد قرارداد جدید بیهوده است.
اما بالازاده مدیرعامل شركت شهاب خودرو نیز دلایل خود را برای تاخیرهای به وجود آمده دارد.
وی می‌گوید: هر گشایش اعتباری ۶ یا ۷ ماه به طول می‌انجامد و به دلیل این كه نیاز هر اتوبوس به قطعات خارجی زیاد است به همین دلیل در امر تولید مشكلات زیادی به وجود می‌آید.
وی عنوان می‌كند كه برای واردات هم مشكلات داخلی داریم و هم خارجی؛ چرا كه از یك طرف گمرك داخل مشكلاتی را برای ما ایجاد می‌كند و از سوی دیگر نیز بانك‌های خارج گشایش LC را با چالش‌هایی مواجه كرده‌اند.
وی ادامه می‌دهد: نرخ تورم و همچنین عقد قرارداد با قیمت ثابت، تولید كنندگان اتوبوس را مایوس كرده است.
● برخورد سرد ستاد تبصره ۱۳
شركت عقاب‌افشان یكی دیگر از تولید كنندگان اتوبوس داخلی است كه مدیرعامل آن در گفت‌وگو با خبرنگار ما عنوان می‌كند كه به دلیل مشكلات به وجود آمده خط تولید اتوبوس را در این كارخانه به زودی تعطیل خواهیم كرد. وی ضمن انتقاد از عدم عقد قرارداد جدید برای سال آینده تاكید می‌كند كه مسوولان یكی از دلایل عدم عقد قرارداد جدید را قیمت بالای اتوبوس‌های تولیدی می‌خوانند و این گونه عنوان می‌كنند كه قرارداد جدید باید با كاهش ۵درصدی قیمت نسبت به سال گذشته منعقد شود.
اكبری در گفت‌وگوی خود با خبرنگار ما همچنین تاكید می‌كند كه هم‌اكنون یكی از دغدغه‌های ستاد تبصره ۱۳، انباشت خودروهایی است كه در مراكز تعمیرگاهی جا خوش كرده‌اند؛ چرا كه این ستاد به دنبال اتوبوس ارزان قیمت است.
وی می‌گوید: با فشارهای ستاد تبصره ۱۳ خط تولید را گسترده كردیم و ظرفیت را بالا بردیم؛ به طوری كه نیروی انسانی را از ۴۵۰ نفر به هزار نفر رساندیم؛ اما هم‌اینك این ستاد با سردی با ما برخورد می‌كند.
● بوی واردات به مشام می‌رسد
همان طوری كه گفته شد برخی از دست‌اندركاران صنعت خودرو جدای از دلایلی كه برای عدم عقد قرارداد با خودروسازها برای تولید اتوبوس در سال آینده مطرح می‌شود، این گونه پیش‌بینی می‌كنند كه اتوبوس‌های وارداتی در راه است. در همین حال قاسم قانعی نیز به خبرنگار ما می‌گوید كه مشكل شهروندان باید حل شود، چرا كه با توجه به ظرفیت شركت‌های خودروساز و همچنین نیاز ناوگان حمل‌ونقل شهری به اتوبوس، نیازمند واردات خواهیم بود.
وی در عین حال به ذكر این نكته می‌پردازد كه واردات به طور حتم از طریق شركت‌های خودروساز صورت خواهد گرفت.
قانعی تاكید می‌كند كه شركت‌های خودروساز خط تولید آماده دارند و به امور خریدهای خارجی نیز آشنا هستند. بنابراین از آنها برای خرید اتوبوس‌های خارجی بهره می‌گیریم.معاون توسعه حمل‌ونقل عمومی ستاد تبصره ۱۳ همچنین در خصوص تعداد اتوبوس‌های وارداتی عنوان می‌كند كه قطعا حدود چهار تا پنج هزار اتوبوس وارد خواهیم كرد و این واردات نیز از طریق مناقصه‌ای محدود صورت خواهد گرفت.





روزنامه دنياى اقتصاد