ترديد نداريم كه ازدواج يك امر طبيعي است و دختر و پسر بر اساس تمايلات طبيعي با يكديگر ازدواج مي كنند . از آن جا كه انجام امور طبيعي بايد به طور سهل و ساده انجام شود ، هر نوع قيد و بندي تحقق اين امر طبيعي را دشوار و سخت مي كند . بديهي است تأخير و يا عدم انجام امور طبيعي نيز موجب به هم خوردن تعادل جسمي و رواني فرد خواهد شد .

از اين گذشته آيين اسلام دين سهل و ساده اي است و هيچ گونه دشواري در آن وجود ندارد . به همين مناسبت پيامبر بزرگوار (ص) در تمام ازدواجهايي كه خود انجام داد و همچنين در ازدواج دختران خويش هرگز مهريه را سنگين قرار نداد .

رسول خدا (ص) عقيده داشت يكي از نشانه هاي ازدواج استوار آن است كه ميزان مهريه سبك باشد . بنابراين براي استحكام بخشيدن به زندگي خانوادگي ، بايد از مهريه هاي سنگين اجتناب كنيم . رسول خدا (ص) در فرازي فرمودند:

هر كار دشوار و سختي حرام است و در آيين اسلام اساساً دشواري و مشكل وجود ندارد .

مهريه سنگين نشانه عدم اعتماد به مرد است و بديهي است كه پس از گذشت مدت كوتاهي مرد خانه متوجه اين نكته شده ، رفتار و كردارش تغيير خواهد يافت و گرمي و نشاط خانه از بين رفته ، سردي جايگزين آن خواهد شد . از اين گذشته مرد يا زن ناصالح را هرگز نمي توان با تعيين مهريه هاي سنگين به صلاح و هدايت آورد ، بلكه مهريه سنگين ، بد را بدتر مي كند .

ازدواج با مرد شرابخوار

يكي از اصولي كه بايد در موقع ازدواج بدان توجه داشت اجتناب و پرهيز از ازدواج با مرد شرابخوار است و بديهي است كه همه محرمات شرعي بر اساس عقل و منطق است .

روي اين اصل كسي كه از منكرات دوري نمي كند خود را در حد حيوان قرار مي دهد . به عبارت ديگر در چنين شرايطي انسان خود را از موقعيت انساني تنزل داده ، رفتارهايي از او صادر مي شود كه با شأن انسانيت سازگار نيست . همه مي دانيم كه امتياز انسان از حيوان ، عقل و خرد است . بنابراين وقتي فردي اين وجه تمايز را از خود بر كنار كند ، در رده حيوانات قرار خواهد گرفت .

مطالعه ديني اين واقعيت را بر همگان آشكار مي كند كه شخص ديوانه تكليف ندارد . چنان كه از رسول خدا نقل شده است كه فرمودند : حكم تكليف از كودكان و ديوانگان برداشته شده است . پس مشخصه انسان از حيوان برخورداري او از عقل و خرد است . خداوند در عظمت و تعالي نيروي خرد مي فرمايد : همانا انسان هاي خردمند و عاقل هستند كه پند پذيرند .

با توجه به مقدمات ذكر شده به خوبي آشكار مي شود كه فلسفه عدم جواز ازدواج با افراد شراب خوار چيست و چرا نبايد با چنين افرادي پيمان ازدواج بست . از امام رضا عليه السلام نيز نقل شده است كه فرمودند : پرهيز كن از اين كه با مرد شرابخوار پيمان ازدواج ببندي .

مطالعه و بررسي كتاب هاي آسماني و روايات و احاديث همه حاكي از آن است كه حرمت استفاده از شراب در جميع اديان الهي وجود داشته و اين امر چيزي نبوده است كه آيين اسلام به تنهايي آن را حرام كرده باشد . از همين نكته به فساد و تباهي كلي شراب و نيز به تباهي و فساد شخص شراب خوار مي توان پي برد .

ازدواج با شريك نادان

از رسول خدا نقل شده است : از ازدواج با شريك نادان بپرهيزيد ، زيرا همدمي و مصاحبت با او تضييع ( تباهي ) عمر و گرفتاري است و فرزند شخص نادان نيز تباه و ضايع مي شود .

از حضرت عيسي (ع) نقل شده است كه فرمود: به اذن پروردگار بيماران را شفا دادم و مردگان را زنده گردانيدم ، ولي نتوانستن فرد نادان را درمان كنم .

در باب آداب معاشرت و دوستي نيز از مجالست و مصاحبت با افراد نادان پرهيز داده شده است . در خلال همين روايات استدلال شده كه دشمن دانا به از دوست نادان است ، زيرا دوست نادان مي خواهد خوبي كند ، ولي در اثر كمبود عقل به دوست خود ضرر و زيان مي رساند .

امام محمد باقر عليه السلام فرمود كه پدرم امام زين العابدين درباره ي مجالست با شخص نادان چنين مي فرمود : پسرم هرگز با شخص نادان معاشرت مكن و از دوستي با وي پرهيز كن . هميشه از او دوري گزين و هرگز با او مباحثه و مجادله مكن ، زيرا شخص نادان نه خود دانش دارد و نه دانش دانشمندان به او سودي مي دهد .

براساس محتواي برخي از روايات ، شخص نادان به فرد ساده لوح و زود باور نيز تعبير شده است . به عبارت ديگر نشانه حماقت اين است كه اگر كسي چيزي را كه تحقق آن امكان پذير نيست بگويد ، شخص نادان آن را باور كرده ، مي پذيرد ، در حالي كه فرد عاقل آن را نپذيرفته و رد مي كند .

در روايات ازدواج ، هشدار داده اند كه مراقبت كنيد و ببينيد مونس و انيس دائمي شما چه كسي مي خواهد باشد.

از اين نوع روايات به خوبي آشكار مي شود كه همسر انسان بايد عامل انس و مودت و صميميت باشد ، حال آنكه شريك نادان شايسته چنين مقام و منزلتي نيست و محصول يك عمر زندگي با چنين فردي موجب تضييع عمر و پيري زودرس است . چنان كه در برخي از روايات آمده است كه بعضي ها در اثر چنين ازدواج هايي به پيري زودرس رسيده اند .

جوانان بايد هشيار و بيدار باشند و به جاي فريفته شدن به زيبايي و جمال ، از عقل و خرد همسر جويا شوند تا مبادا گرفتار شريك ناداني گردند كه ازدواج كردن با وي همان و بدبختي همان . بديهي است كه با صحبت كردن با فرد و مطالعه و دقت در ميزان عقل و شعور پدر و مادر وي مي توان تا حدودي به رشد و ضعف عقلي شخص پي برد.