سپیده سعیدی :چندی پیش عزت الله ضرغامی رییس سازمان صدا وسیما در جلسه ای با مدیران سازمان و شبکه ها علنا اعلام کرد که کانال فارسی یک از رقبای جدی و سر سخت سیمای جمهوری اسلامی ایران است .مسئله ای که شاید پیش از این نیز برای شبکه های تلویزیونی ما وجود داشت اما به هیچ عنوان آن را جدی نمی گرفتیم و مسئولان سازمان صدا و سیما سعی می کردند تا صورت مسئله را پاک کنند تا به فکر چاره ای باشند .این در حالیست که در گوشه و کنار می بینیم و می شنویم که افراد بسیاری در جامعه ما به دیدن این سریال می پردازند و حتی شاید به جرات بتوان گفت که در حال حاضر این شبکه ماهواره ای با سریال های متعددش عاملی بر مشکلات خانواده های تهرانی شده اند .یکی از این سریالها ویکتوریاست که پروفسور حسین باهر جامعه شناس و رفتار شناس در این باره می گوید که مراجعین بسیاری به کانون مشاوره او با دیدن این سریال دچار مشکل در خانواده شده اند .

همانطور که می دانید بسیاری از خانم های ایرانی این روزها وقت خود را برای دیدن سریال های فارسی یک صرف می کنند و همین مسئله به طور جدی به خانواده ها هم رخنه کرده است و باعث سوء رفتار در خانواده های ایرانی شده است . این موج را چگونه ارزیابی می کنید و به نظر شما رسانه های ایران در این رابطه چگونه می توانند سرمایه گذاری کنند تا بتوانند این موج را از بین ببرند
این بحث ،جالب است و من امید وارم بتوانم در این بحث حق مطلب را ادا کنم . من هم گاهی این سریال را میبینم و همین دیشب هم سریال ویکتوریا را مشاهده کردم .چرا که در حال حاضر بسیاری از مراجعین من به خاطر دیدن این سریال در زندگی به مشکل بر خورده اند و در حال حاضر شاید بتوان عنوان کرد که این یک معضل اجتماعی به شمار می رود که شاید بیراه نباشد اگر بگویم که ازآن غافل هستیم . در وهله اول باید اظهار کنم که هم خانواده ها و هم جوانان تقاضا شدیدی برای دیدن برنامه هایی دارند که شاید در سیما آنطور که باید چنین برنامه هایی وجود ندارد .این یک اتش است و آیا می توان اتش را بدون آب زلال با چیز دیگری بر طرف کرد .در حال حاضر برای اتش بینند گان ایرانی برنامه ای قابل توجه وجود ندارد .اما اول باید درباره سریال ویکتوریا هم به مراجعین ام و هم به خوانند گان مسئله ای را عنوان کنم . اینکه این سریال سریالی است صرفا برای بیننده ایرانی ساخته شده است .سریالی که در خانه ها ی ایرانی رخنه کند و فرهنگ مسلمانی و شرقی ما را تحت الشعاع قرار دهد . بسیاری بر این باورند و ادعا کرد ه اند که این شبکه را یک شرکت صهیونیستی اداره می کند .که در این باره باید اظهار نظر کنم که پر بیراه هم نگفته اند و ما کما بیش اثرات مخرب آن را در جامعه مشاهده می کنیم و می بینیم که خانم های ایرانی چگونه تعریفشان از خانه ،همسر و خانواده تغییر کرده است

این سریال جگونه وبا چه ساختاری بر ذهن ببیننده غالب شده است که بیننده ایرانی به خصوص خانم ها را تحت تاثیر قرار می دهد ؟
خیلی ساده بگویم که در این سریال که سیاستی از پیش تعیین شده بر سناریوی آن وجود دارد مردان را از زنان ضعیف تر جلوه می دهند و به زنان اختیار آن را می دهند که هر اقدامی می توان در زندگی انجام داد و هیچ قبحی برای هیچ اقدامی قائل نیستند . اثر گذاری آن در زندگی های ایرانی به آن دلیل است که زنان ایرانی نیز همواره احساس آسیب پذیری می کنند و همواره در این باور هستند که به آنها ظلم شده است این سریال هم در بین زنان در تهران به خصوص حس همذات پنداری داد . زن ایرانی همیشه می پندارد که مظلوم هست نمی خواهم اظهار کنم که زن ایرانی واقعا مظلوم هست یا نه اما تا به حال زنان ایرانی اینگونه توقع نداشتند که در قبال مظلومیتشان بخواهند خیلی از ارزش ها را ضد ارزش کنند .

شما در جایی اظهار کردید که این سریال را برای بیننده ایرانی تدارک دیده اند ،در این رابطه توضیح دهید ؟
در این سریال چهره ای برای ویکتوریا انتخاب کرده اند که با زنان ایرانی بی شباهت نباشد .البته باید بگویم زنی با گریم متفاوت تر از آنچه در سریال های دیگر اروپایی ویا امریکایی مشاهده می کنیم . در این سریال می بینیم که نحوه گفتار نحوه خاصی است و اینکه حتی موسیقی مرموزی در این سریال بیننده را تحت تاثیر قرار می دهد .موسیقی که با تبحر و دقت خاصی ساخته می شود . از طرفی مفسر ها و منتقد های بین المللی معتقدند که حتی در تصویر سازی و جلوه های ویژه هم ذائقه مخاطب در نظر گرفته شده است .

شما فکر می کنید دلیل این همه هزینه چیست؟

کاملا واضح و مبرهن است که در این سریال و سریال های مشابه سعی شده تا مردم هزینه فرصت بپردازند و وقت خود را هدر دهند این سریال دقیقا درساعتی پخش می شود که زمان پخش اخبار و اخبار بین الملل است همین امر باعث می شود که با یک کار ضد ارزشی باید تحت تاثیر قرار گیرد.

چرا سریال ویکتوریا برای ایرانیها جذاب است ؟

ببینید ما در ایران علاقه مند به تحلیل نیستیم این سریال علی رغم رنگ و لعابی که دارد بسیار عوامانه است و بیانی مظلومانه دارد . سناریویی کلیشه ای که می توان برای 2 ساعت آن را ساخت نه برای 196 قسمت 45 دقیقه ای .مانند غذایی می ماند که بادمجان دور قاب چینش کرده باشند و محتوایش فایده ای زیادی ندارد . این نوع سریال معمولا روند کندی دارند و راحت هضم می شوند .بیننده را به فکر وا نمی دارند .بیننده ایرانی هم دوستدار تحلیل نیست و دوست ندارد که فکر کند .

شما به عنوان یک رفتار شناس تاثیر این سریال بر مردم را چگونه ارزیابی می کنید ؟
در حال حاضر مردم ایران در وضعیت اقتصادی نامناسب هستند .تاثیرات عمده این سریال هم بر مردم به خاطر مشکلاتی هست که هم اکنون پیش روی آنها قرار دارد .در این راستا جامعه شناسان و محققان باید بیشتر به این موارد بپردازند در حالی که می دانند این معضل در جامعه فراگیر شده است و طبیعتا افراد بسیاری هم به دوستان و همکاران مراجعه می کنند که مشکلاتشان ناشی از این برنامه ها باشد .

مشکلات زن ایرانی را چگونه ارزیابی می کنید که زنان اینگونه جذب این سریال ها می شوند ؟
به نظر می رسد که زن ایرانی بیش از آنچه که به زندگی امروز خود بیاندیشد می پندارد که مظلوم است ،مظلوم واقع شده و مظلومانه زندگی می کند .این افکار در حالی به زن ایرانی مستولی می شود که به اطراف خود نگاه دقیقی ندارد .اینکه به راحتی می تواند در آمد داشته باشد ،خلاق باشد ،کار کند ،اجتماعی باشد و یا برعکس در آرامش در خانه بماند و از دغدغه های بیرون به دور باشد .

همانطور که می دانید بسیاری از فعالین برای احقاق حق زن ایرانی فعالیتهای بسیاری انجام می دهند ،مثلا مسئله ای به عنوان حق طلاق ،حضانت فرزند و...با قوانین مربوطه اش مطلوب فعالان حقوق زن در ایران و همچنین زنان نیست .در جایی دیگر باید اشاره کنم که 65 در صد از دانشجویان در کشور را دختران تشکیل می دهند ،اما از این 65 در صد ،در صد بسیار کمی در پستهای مدیریتی این مملکت قرار می گیرند .
این مسائل بستگی به عرف جامعه دارند .در حال حاضر تعداد خانم های شاغل کم از آقایان نیست .به نظر من خانم های ایرانی جهل بر قانون دارند و برای مسائل خود و حضور خود در جامعه اطلاعات کافی ندارند .مثلا برای ازدواج هم حتی آگاهی کامل ندارند .از خانم فرهیخته امروزی انتظار می رود که با رعایت و فهم قانون مدنی از خود دفاع کند

یکی از مشکلات ما در تهران بحث طلاق است چند روز پیش در خبر آنلاین خبری داشتیم مبنی بر اینکه آمار طلاق نفس زوج های تهرانی را بریده است این آمار به 30 در صد رسیده است ؟چرا در حال حاضر در تهران زوج های تهرانی دچار بحران در زندگی شده اند ؟
بالا رفتن آمار طلاق در تهران به دلیل ازدواج هایی است که بر خلاف سنت و عرف صورت می گیرد ،انواع آشنایی های خیابانی ،اینترنتی ،و اتومبیلی که منجر به دوستی و بعد از آن هم ازدواج ناموفق می شود . ازدواجهایی که زوجین به دلیل ترس از والدین به آن تن در می دهند و رابطه ایجاد شده بین آنها نمی تواند برای دوام پایدار باشد در چنین شرایطی قطعا می توان منتظر بود که این ازدواج به طلاق منجر شود و در تهران هم طبعا بیشتر اتفاق می افتد .از نکات دیگری که می توان بدان اشاره کرد فقر اقتصادی و بیکاری در جامعه است که در تهران سر سام آور است و بیشتر زوج های تهرانی با آن دست به گریبان هستند . اما این روزها مسئله دیگری هم در تهران موجب طلاق زوج های میانسال می شود و آن مسئله یا ئسگی است که بسیاری از خانم ها نمی توانند این بحران را تحمل کنند .بهتر است در پایان به این مسئله هم اشاره کنم اینکه سناریست سریال ویکتوریا با هدف تخریب خانواده های ایرانی دست به نگارش چنین داستانی زده است و قبح طلاق را در سریال ریخته و حتی زندگی را بعد از طلاق شیرین تر جلوه می دهد که واقعا چنین نیست .ما درقرآن می خوانیم که لازنین اعمالهم ،شیطان می گوید که اعمال زشت را تزیین می کنم این همان نکته ای است که در این سریال کاملا مشهود است.

منبع-شفاف